106 jaar

Hommage aan de honderdzesde geboortedag van Sadegh Hedayat!

17 februari 1903, Teheran, Iran - 8 april 1951, Parijs, Frankrijk


 

Sadegh Hedayat

Een teil met zeepbellen



(Oesaneh = legende)


Vertaalwerk: Dr. Ali Soleimani


UITGEVER:

HET TALENHUIS

DRACHTEN - NEDERLAND


Oorspronkelijke titel:


اوسانه
 

(oesaneh = legende)

 

Nederlandse vertaling uit het Perzisch (Farsi) en aantekeningen: Soleimani, Ali

 

Tekeningen:

Alexander Platjouw, alexanderplatjouw@gmail.com

 

De foto op pagina 4 is de meest beroemde foto van Sadegh Hedayat en betreft een kopie uit de 3de Perzische druk ‘Neerangestan’, 1963.

 

De foto op pagina 7 is één van de laatste foto's van Sadegh Hedayat en betreft een kopie uit een privé collectie.

 

De afbeelding van de plattegrond van de begraafplaats Le Père Lachaise op pagina 193 is een kopie van een plattegrond, uitgegeven door Editions Vermet Paris.

 

De foto van het grafmonument van Sadegh Hedayat op pagina 195 is uit het archief van Het Talenhuis.

 

Druk- en bindwerk: Donkel & Donkel, Drachten - Nederland

 

ISBN/EAN: 978-90-78660-08-8

(Pakket in een cassette: Perzische folklore)

ISBN/EAN: 978-90-78660-11-8

 

Eerste druk: 17 februari 2009


 

Uitgever:

HET TALENHUIS

01062831 KvK. Leeuwarden 10-10-1991

JANSONIUSPLEIN 19

9203 NH DRACHTEN

Tel.:(+31) 0512 - 540560

Internet: www.talenhuis.com

E-mail: info@talenhuis.com

 


BESTEL  FORMULIER

 

Sadegh Hedayat 1903 - 1951

 


INHOUDSOPGAVE


 

Voorwoord 7

Inhoudsopgave 9

Noot van de vertaler 11

Een teil met zeepbellen 13

Inleiding Oesaneh (legenden) door Hedayat 15

Kinderliedjes 27

Slaapliedjes 74

Spelletjes 87

Raadsels 106

Volksliedjes 111

Nawoord 145

Een korte levensbeschrijving van Sadegh Hedayat 168

Plattegrond v/d begraafplaats Le Père Lachaise 193

Foto van het grafmonument van Sadegh Hedayat   195

Literatuurlijst 197

Verdere literatuur 199

 Inleiding Oesaneh (legenden) door Hedayat (In het Perzisch) 201 –    205

  دیباچه ی اوسانه فارسی از صادق هدایت   ۲۰۱  - ۲۰۵  


Voorwoord

106 jaar Sadegh Hedayat

 

Het is voor meer dan negen en negentig procent van de kinderen van Adam gewoon, dat de dood hun einde betekent.

Het is voor meer dan negen en negentig procent van de rest ook gewoon, dat zij met de titel van overledene, zaliger, wijlen of dergelijke in de geschiedenis verdwijnen.

Uiteindelijk bereikt van die laatste minder dan één procent het leven zonder dood. Eigenlijk is voor deze groep

de dood nog maar het begin. Het begin van groot worden en blijvend groter worden. Natuurlijk niet in de betekenis van groot worden in volmaaktheid.

Met de dood van een ieder uit deze groep, begint het stralen van een bundel licht, die met de dag stralender wordt tot deze persoon een zon wordt of een prachtige ster in zijn of haar gemaakte heelal.

Voor de lieden van deze groep is de dood het ochtendgezang van de overwinning op de duisternis.

Pas na de dood van deze mensen, maken hun eigen cultuurgenoten kennis met hun betekenis, en langzamerhand mensen van andere culturen. Op een gegeven moment worden ze gewaardeerd en bewonderd door iedereen en overal.

Deze mensen zijn de vervullers van de grote wens van de mensheid. En Sadegh Hedayat is ongetwijfeld één van hen. Zijn begin van groot worden is al begonnen.

***

Het is voor Het Talenhuis een bijzondere eer om het werk van deze grootmeester van de Perzische literatuur in het Nederlands te mogen uitgeven. Bij leven en welzijn zal de uitgever ieder jaar, rond februari, een werk van Sadegh Hedayat publiceren.

 

Voor het volgende jaar staat zijn meest wereldberoemde roman ‘Boefe Koer’ (De blinde oehoe) op de agenda.

 

17 februari 2009,

Het Talenhuis.

 

Uit deze reeks zijn eerder bij Het Talenhuis verschenen:

1-         Heer Hadzji, 2003, 90-801363-9-5

2-         De zwerfhond, 2004, 90-807633-1-4

3-         Juffrouw Alawiyeh, 2005, 90-807633-4-9

4-         Boodschap van Kafka & De zwerfhond, 2006, 90-807633-7-3

5-         Boek van bedrog, 2007, 978-90-78660-02-6

6-            Het Paarlen Kanon, 2008, 978-90-78660-04-0


 

Noot van de vertaler

 

 Als eerste wordt iedereen hartelijk bedankt die een bij-drage heeft geleverd aan de vertaling, correctie, uitgave en vooral bij het op rijm zetten van dit werk.

 

Dit werk is een experiment, en wordt ter beoordeling aangeboden. Het is een poging tot rijmen en het aanbrengen van ritme. Het is geen sinterklaasgedicht, zoals de Nederlandse taal dat kent, maar enigszins draagt het wel het jasje ervan. De gedachten van de lezer gaan op het eerste gezicht bij dit werk naar de vorm van een sinterklaasgedicht. Deze vorm is gekozen en ontwikkeld om het werk enigszins op te leuken. Of dit experiment is geslaagd, moet nog blijken.

Een sprookje of een dergelijk verhaaltje dat op rijm staat, maakt meer indruk. Om dit in een andere taal weer te geven, is men genoodzaakt om een dichtvorm te zoeken die hier het best bij past. Indien in de taal waarin het sprookje wordt vertaald niet dezelfde dichtvorm voorkomt, heeft men geen andere keus dan het creëren van een nieuwe vorm.

Zoals er prozaïsche poëzie bestaat, bestaat er ook poëtisch proza. Of dit werk ook onder het poëtisch proza kan worden gerekend, moet nog blijken. Dit werk bevat het voornaamste element van een gedicht niet volledig, namelijk het element van verbeelding. De wijze van vertelling staat echter dichterbij proza. Dus direct en openlijk, en niet zoals bij poëzie, indirect en verborgen.

Dit werk is enigszins tussen wal en schip geraakt: tussen poëzie en proza.

Bij de klassieke poëzie gaan de dichtelementen, fantasie

en verbeelding hand in hand met ritme en vooral met rijm, ofwel het wonder van het gedicht, terwijl proza daar enigszins arm aan is. Bij dit experiment van poëtisch proza is getracht om de kracht, discipline en vorm van poëzie te combineren met de grenzeloze mogelijkheden van proza.

Enerzijds is er geprobeerd om de kunst en de stijl die poëzie heeft in proza te gebruiken, te weten: het kort en krachtig zijn, het voorkomen van herhalingen, en het schoon en aantrekkelijk zijn.

Anderzijds is getracht om de poëzie dichterbij de eenvoudiger gesteldheid en aard van proza te brengen.

Bij dit experiment, dat een aantal jaren in beslag heeft genomen, wordt de meeste aandacht aan het rijm gegeven, dan pas aan het ritme, en als laatste aan de regels en wetten van het metrum.

Het rijm houdt verband met de menselijke genegenheid en aard. Een op rijm gestelde tekst wordt met meer genoegen gelezen en kan gemakkelijker worden onthouden, terwijl bij een stuk proza, voorzichtig gezegd, dit minder het geval is.

 

***

 

De oorspronkelijke Perzische tekst van ‘اوسانه’ (oesaneh = legende) is als volgt in deze uitgave opgenomen: Inleiding oesaneh (legenden) door Sadegh Hedayat aan het eind van het boek(Pagina’s: 201 -  205).

De Perzische tekst bevindt zich naast, boven of onder de Nederlandse vertaling.

 

Kritiek, opmerkingen en suggesties zijn welkom.

 

Drachten, 17 februari 2009,
dr. Ali Soleimani.


INLEIDING

 

OESANEH (LEGENDEN)

  

Door Sadegh Hedayat

 

Roemi (1207 - 1273):

‘Lees aan de kinderen legenden voor,

ze zijn vol mysterie en wijsheid hoor,

ze bevatten humor, waarde vrinden,

schatten zijn altijd in ruïnes te vinden!’

 

 Iran beloopt de weg van het modernisme. Het modernisme is te zien bij alle lagen van de maatschappij. Langzamerhand veranderen de gedachten en de oude wijze van handel en wandel. Sommige daarvan verlie-zen hun geldigheid voorgoed en verdwijnen voor altijd.

Het is spijtig dat een deel van de legenden, verhalen, gedachten en liederen die tot ons nationale erfgoed behoren, verloren gaan en in het archief van vergetelheid terechtkomen.

Ze zijn door onze voorvaderen generatieslang aan ons doorgegeven. Wellicht is het feit dat men dit nationale gedachtegoed als onbeduidend en gering beschouwt één van de redenen van het verloren gaan ervan. Aan dit  feit  moet  nog  worden  toegevoegd  dat  men  geen

moeite heeft gedaan om ze te verzamelen en te bewaren. Men heeft ze als iets overbodigs beschouwd; met andere woorden: men neigde ernaar ze te vergeten.

Er zijn ontelbare dichters van wie de gedichtenbundels vandaag de dag door niemand worden opengeslagen. Laat staan, dat iemand weet dat ze ooit hebben bestaan. Vanzelfsprekend verliezen belangrijke zaken en gedachten van voorheen hun waarde door de verandering van de tijd. Sommige uitdrukkingen en gezegden verliezen hun smaak en sommige hun betekenis. Maar de literaire werken die een sterke gedachte en een echte waarheid bevatten, blijven actueel. Sterker nog, hun waarde stijgt met de dag.

 

 

...

 

 


 

Een Friese uitdrukking:

De ien: ‘Wer giest hinne?’

De oare: ‘Nei futsje finne,

’k pak it kealtsje by de sturt,

en lit it dan wer rinne!’

 

***

 

Letterlijke Nederlandse vertaling:

De één: ‘Waar ga je naartoe?’

De ander: ‘Naar het foetsie weiland,

ik pak het kalfje bij de staart

en laat het dan weer rennen.’

 

***

 

Op rijm gezette Nederlandse versie.

‘Waar ga je naartoe?’ vroeg de één.

De ander: ‘Naar het weiland, meteen,

om het kalfje bij de staart te pakken,

en het weer los te laten bij de drinkbakken.’

 


Er was eens op aarde

een vrouw, een bejaarde.

 

Ze had de hele dag

een warme glimlach.

 

Het paard, voor de poen,

was een olieperser toen.

 

De ezel was met veel elan,

een vakkundig timmerman.

 

De hond was slager,

net zoals zijn zwager.

 

De kat was kruidenier

met heel veel plezier.

 

De kameel was viltmaker,

tevens een goede schaker.

 

...

 

 


Het grafmonument van Sadegh Hedayat op de begraafplaats Le Père Lachaise.


DE PRIJS VOOR ÉÉN EXEMPLAAR,  INCLUSIEF B.T.W.  EN VERZENDKOSTEN IS:  25/-*

---------------------------------------------  N.B. Bij bestellingen uit België of andere Europese landen word 5% extra portokosten in rekening gebracht!

Deze prijzen zijn geldig tot 01-01-2015.

BIJ DEZEN BESTEL IK HET BOEK  'EEN TEIL MET ZEEPBELLEN'  (ISBN/EAN: 978-90-78660-08-8)  VOOR  25/- Euro;

INCLUSIEF B.T.W. EN VERZENDKOSTEN PER EXEMPLAAR.

Om uw boeken te bestellen, klik a.u.b. op het onderstaande beeld:

B
O
E
K
ک
ت
ا
ب

Bij ontvangst van uw bestelling, ontvangt u  ter voldoening een factuur.
Stuur geen geld of cheque mee.                       UW BESTELLING WORDT ZO SNEL MOGELIJK VERWERKT.  

N.B!  Geachte heer / mevrouw!                                    Het kan door omstandigheden voorkomen dat dit formulier ons niet bereikt. Daarom verzoeken wij u vriendelijk om uw bericht nogmaals via een E-mail naar ons: info@talenhuis.com                                                 op te sturen, indien u binnen drie dagen geen reactie van ons hebt ontvangen na het inzenden van uw formulier.


DANK U VOOR UW BELANGSTELLING!

 HET TALENHUIS